Hippocrates:

“Uw voeding is uw geneesmiddel,
uw geneesmiddel is uw voeding”
Terug.
Onderstaande literatuursamenvatting mag niet worden gezien als reclame voor producten.
Het dient louter ter informatie over de invloed van voeding(sstoffen) op de gezondheid. Lees ook de disclaimer.

OrthoActueel.nl

 

De rode wijnhypothese: waar of niet waar?

 

Lezing van Prof. Dr. P.G. Hugenholtz, em. Hoogleraar Cardiologie, Erasmus Universiteit Rotterdam

 

1ste NNG symposium, 18 nov. 2010, AMC, Amsterdam (Nederlands Nutriceutisch Genootschap)

 

Arteriosclerose en de daaropvolgende myocardinfarcten of cva’s vormen nog steeds een groot pro-

bleem, ondanks alle inspanningen om deze volksvijand nr. 1 uit te bannen. En legt een steeds groter beslag op het budget van de gezondheidszorg. Door kostbare ingrepen als bypasschirurgie en het plaatsen van stents e.d. is de mortaliteit weliswaar afgenomen, maar de ziektelast is niet verminderd. Het aantal patiënten met arteriosclerose neemt nog steeds toe en door verbetering van de diagnostiek wordt de aandoening op steeds jongere leeftijd vastgesteld. Hierdoor wordt de groep patiënten met
een overigens asymptomatische, maar wel bestaande ziekte alsmaar groter.

 

Preventieve maatregelen

 

Het is begrijpelijk dan overheden preventieve maatregelen bepleiten waarmee dit ziekteproces aangepakt zou kunnen worden waar het begint: in de vaatwand. Veranderingen in leefstijl, voeding en medicamenteus ingrijpen hebben evenwel niet veel opgeleverd.

 

“Fout” cholesterol

 

Lang heeft het accent gelegen (en ligt nog steeds) op de rol van “fout”(LDL) cholesterol en de bestrijding hiervan met voedingsadviezen en cholesterolverlagende medicatie (statines). Sommigen denken met statines de epidemie te kunnen beteugelen. Peter Libby, een topautoriteit op dit gebied, wees er in 2005 al op dat toch nog 65% van alle cardiovasculaire gebeurtenissen optraden bij optimaal behandelde patiënten. Dus ondanks de succesvolle verlagingen van het cholesterol.

 

Nieuwe inzichten

 

De kennis over de pathofysiologie van arteriosclerose is de laatste tijd toegenomen en biedt nieuwe mogelijkheden tot vroegtijdig ingrijpen. Sinds 2000 is de rol van immunologische- en ontstekingsfactoren duidelijker geworden. Dit heeft geleid tot het inzicht dat plaquevorming en obstructie van de vaten het gevolg zijn van een verstoord functioneren van het endotheel. D.w.z. een verstoring in de aanmaak van de cytokines en de enzymen die de bloeddoorstoming in het vaatstelsel reguleren.

De basis van dit disfunctioneren blijkt een chronisch ontstekingsproces te zijn dat samenhangt met een tekort aan bepaalde micronutriënten in de voeding, de polyfenolen.

 

De Franse paradox

 

Al in 1992 beschreven Renaud & De Lorgeril al dat bevolkingsgroepen die regelmatig rode wijn dronken nauwelijks last hadden

van arteriosclerose, ondanks een overvloedig vetrijk voedingspatroon. Dit werd de “Franse paradox” genoemd. Om dit effect te bereiken zouden dagelijks rode wijn van bepaalde druiven moeten worden gedronken. Vanuit een breder gezondheidsperspectief kan dit vanwege de alcohol problematisch zijn. Hoewel men in het begin vermoedde dat ook de alcohol hierin een gunstige rol
toe te bedelen was, blijkt na onderzoek dat het effect te verklaren is door de talloze polyfenolen uit de schillen, pitten en takjes

(de maîche) van de druiventrossen.

 

Wijn of supplementen?

 

Het is gebleken dat vooral de rode wijn uit de Bordeauxstreek die gemaakt is van de Merlotdruif veel polyfenolen bevat. De aanbeveling om 2 glazen rode wijn per dag te drinken is dan ook gauw gedaan. En daar is niets op tegen als men het hier bij houdt en er geen gezondheidsbelemmeringen zijn om dit te doen. Als die belemmeringen er wel zijn (leveraandoeningen, alcoholisme, e.d.), dan kan men tegenwoordig eenvoudig gebruik maken van supplementen. Hierdoor kan men wel gebruik

maken van de voordelen die de polyfenolen blijken te hebben als ontstekingsremmers, zonder dat men wordt opgezadeld met

een ongewenste hoeveelheid alcohol. En er zijn natuurlijk ook mensen die gewoon niet van rode wijn houden.

 

Biomarkers

 

In het AMC is recent een studie uitgevoerd (PRIME-studie) met een concentraat van de maîche van rode druiven dat rijk is aan polyfenolen. In deze eerste prospectieve, gerandomiseerde en placebogecontroleerde studie is gekeken naar het effect van polyfenolen op de vroege biomarkers van arteriosclerose.

blauwe bosbes                                   granaatappel                                                                               thee

 

Polyfenolen: meer dan alleen rode wijn

 

De lezing van Prof. Hugenholtz spitste zich voornamelijk toe op de beschermende rol van de polyfenolen uit rode wijn (o.a.

OPC en resveratrol). Er zijn inmiddels honderden polyfenolen ontdekt en in kaart gebracht. Polyfenolen komen in heel veel

uiteenlopende planten en vruchten voor. Bekende bronnen zijn o.a. granaatappel, blauwe bosbes, (groene) thee, cacao en

olijfolie. Het lijkt er ook hier op dat het niet gaat om een enkele polyfenol, maar om een brede mix van polyfenolen die allemaal

in min of meerdere mate een beschermende rol spelen m.b.t. inflammatoire processen die ten grondslag kunnen liggen aan degeneratieve processen die leiden tot b.v. arterioslerose en de daarop volgende problematiek van myocardinfarcten en cva’s.